Vijf jaar Noflik Wenje: een terugblik

vijf jaar noflik wenje

Een terugblik op vijf jaar Noflik Wenje is zinvol. Omdat mensen met dementie vaak snel overlijden krijgen familieleden nauwelijks de kans een gedeelde geschiedenis op te bouwen. Dat bemoeilijkt de behartiging van gezamenlijke belangen. Dat is lastig in een situatie met bewoners die door hun ziekte zelf niet goed meer voor hun belangen kunnen opkomen. Nu het om het behoud van Noflik Wenje gaat is het daarom belangrijk om de korte, maar roerige, geschiedenis van Noflik Wenje te leren kennen. Door die geschiedenis kan de actie “Noflik Wenje moat bliuwe!’ beter worden begrepen.

Omdat intensieve thuiszorg bij dementie niet altijd voldoende is start Tellens in 2014 met Noflik Wenje in Oentsjerk. Deze kleinschalige woonvorm voor mensen met dementie bestaat uit 10 privé-studiootjes en een gezamenlijke huiskamer. Noflik Wenje wordt in het welzijnsaanbod van Heemstra State ‘ingebed’. Voor gymnastiek, vervoer, kapper, pedicure, activiteiten, bakje koffie en geestelijke maken de bewoners gebruik van het aanbod op Heemstra State. Verzorgt tot aan hun dood, zo lang mogelijk actief in de huishouding in een huiselijke omgeving. Dat is de bedoeling. De verwachting is dat deze woonvorm een positieve bijdrage zal leveren aan de financiële tekorten van Heemstra State. Dit door diensten bij het multifunctioneel centrum ‘in te kopen’ en vrijwilligers in te zetten. Er wordt gestart met een zeer enthousiast zorgteam. Een rekenfout zorgt echter voor veel ellende.

Familieparticipatie Noflik Wenje

Kort na oprichting van Noflik Wenje gaat een samenwerkingsproject tussen familieleden en het zorgteam van Noflik Wenje van start. De familieleden spreken namens de dementerende bewoners. Zij behartigen hun gezamenlijke belangen. Het zorgteam biedt de familiegroep directe invloed op beslissingen op het gebied van wonen en welzijn. Het is een unieke en spannende vorm van samenwerking. Leden van de familiegroep steken als vrijwilligers de handen uit de mouwen. De samenwerking duurt van begin 2015 tot begin 2017. In die periode wordt langzaam aan duidelijk dat het zorgteam onvoldoende middelen ontvangt om goede zorg te kunnen bieden. Zorgverleners staan deels met lege handen en ervaren hoge werkdruk. Hier wordt veel over gesproken en geschreven (zie dossier-familieparticipatie.nl). Het zorgteam heeft zeer te lijden onder de ontstane situatie en ziet teamleider na teamleider vertrekken. De inspectie gezondheidszorg komt er aan te pas en dwingt Patyna de kwaliteit van zorg te verbeteren. Dat kost tijd. Pas sinds begin 2018 krijgen de bewoners de zorg waar ze recht op hebben en beschikt het zorgteam over voldoende middelen (c.q. menskracht). De samenwerking met de familiegroep pakt Patyna niet meer op. Eind 2017 wordt duidelijk dat Noflik Wenje, als het de zorg gaat bieden waarop de bewoners recht hebben, financieel niet uit kan. De familiegroep vindt dit een bedreiging voor de continuïteit. Patyna wordt gevraagd er voor te zorgen dat de woonvorm als geheel op verantwoorde wijze kan worden voortgezet.

Noflik Wenje dicht?

Na de verkoop van Heemstra State in 2019 blijft Patyna de ruimte voor Noflik Wenje huren. In 2019 vinden diverse informatieve bijeenkomsten plaats waarin Patyna familieleden van bewoners duidelijk maakt dat Noflik Wenje op de huidige wijze niet kan voortbestaan. De informatievoorziening tijdens deze bijeenkomsten is eenzijdig. De mening van familieleden en cliëntenraad blijft onduidelijk. Aanwezigen worden ter plekke geïnformeerd en ter plekke wordt een reactie verwacht. Verslagen worden niet gemaakt. Bewoners overlijden, vertegenwoordigers van bewoners komen en gaan. Hun meningen vervliegen. Er vind een haalbaarheidsonderzoek naar nieuwbouw met 24-30 plekken plaats. In september wordt feestelijk ‘Vijf jaar Noflik Wenje’ gevierd. De laatste 2 informatiebijeenkomsten van Patyna (herfst 2019) worden zeer slecht bezocht. Eind september ontvangen familieleden een mailtje van Patyna met de mededeling dat nieuwbouw in de gewenste vorm niet haalbaar is. Patyna schrijft dat ze de kwaliteit van zorg niet langer kan garanderen en wil andere organisaties niet in de weg gaan zitten. Patyna zal zich inzetten om Noflik Wenje over te laten nemen door zorgorganisaties die in de Trynwâlden actief zijn. Daarnaast communiceert Patyna een voorgenomen sluitingsdatum: 1 januari 2021.

Verzet tegen sluiting

Noch de familieleden, noch de cliëntenraad van Heemstra State, krijgen duidelijkheid over wat Patyna precies bedoelt met het ter overname aanbieden van Noflik Wenje. De sluitingsdatum leidt tot onrust. Personeelsleden zoeken (en vinden) ander werk. Familieleden oriënteren zich op andere zorgaanbieders. Er ontstaat onrust. Het communiceren van een sluitingsdatum in plaats van een overnamedatum brengt het risico met zich mee dat Noflik Wenje leeg bloedt. Dan is er weinig meer om over te nemen. Personeelsleden, bewonersvertegenwoordigers, naasten en vrijwilligers worden door een familielid uitgenodigd om zich in de Treffer op Heemstra State een gezamenlijke mening over de toekomst van Noflik Wenje te vormen. Nadat Patyna op diezelfde dag een bijeenkomst voor personeelsleden organiseert komen er die avond geen personeelsleden meer. Wel zijn alle bewonersvertegenwoordigers aanwezig plus enkele naasten en vrijwilligers. Er wordt met succes een gezamenlijke mening over de voorgenomen besluiten van Patyna gevormd. De belangengroep “Noflik Wenje moat bliuwe!” wordt opgericht. Voortzetting van Noflik Wenje wordt het doel. Sluiting moet worden voorkomen. De cliëntenraad van Heemstra State wordt van deze gezamenlijke mening op de hoogte gebracht. De Raad van Bestuur van Patyna ontvangt een brief (waarop niet wordt gereageerd). Eind november 2019 brengt de cliëntenraad advies uit over de voorgenomen besluiten van Patyna. In het advies is de gezamenlijke mening van de bewoners meegenomen. De cliëntenraad adviseert Patyna om zich in te zetten voor het behoud van een woonvorm voor mensen met dementie in de Trynwâlden.

Een petitie voor het behoud van Noflik Wenje

Op 10 december 2019 nodigt Patyna de cliëntenraad en bewonersvertegenwoordigers uit. Hen wordt verteld dat er niemand kan worden gevonden die Noflik Wenje wil overnemen. Sluiting is niet meer te keren. Patyna heeft geen hoop meer. Patyna vraagt hulp van bewonersvertegenwoordigers bij het “zorgvuldig uitvoeren van het sluitingsproces”. De ondernemingsraad heeft op dat moment nog niet geadviseerd. Op 16 december worden de 9 bewonersvertegenwoordigers het eens over een actieplan. Zij willen geen sluitingsproces. Een flink aantal Trynwâldsjers, al dan niet actief in diverse maatschappelijke organisaties, denkt actief mee. De inwoners van de Trynwâlden zal worden worden gevraagd om een petitie te tekenen voor het behoud van een kleinschalige woonvoorziening voor ouderen die aan intensieve thuiszorg niet genoeg hebben. Er is hoop dat de petitie-actie een sterk collectief oplevert. Een collectief van maatschappelijke organisaties en personen dat zich gezamenlijk blijft inzetten voor een goed geïntegreerd zorgaanbod voor ouderen in de Trynwâlden. Een aanbod waarbinnen belangen van elkaar beconcurrerende organisaties ondergeschikt worden gemaakt aan wat ouderen nodig hebben. Een kleinschalige voorziening als Noflik Wenje vinden wij een belangrijk onderdeel van zo’n aanbod. Wij denken dat de Trynwâldsjers hun zorgbehoeftige ouderen dicht in de buurt willen houden en hopen er op dat veel Trynwâldsjers, met name ook de grote groep 65-plussers, de petitie ondertekenen. Vijf jaar Noflik Wenje is te kort.