Ter overname aangeboden

ter overname aangeboden

‘Ter overname aangeboden’ gaat altijd over geld. Wat kost het? Wat levert het op? Kan het uit? Ook bij het ter overname aanbieden van 10 mensen met dementie spelen de financiën een rol. ‘Noflik Wenje moat bliuwe!’ heeft geen inzicht in de exploitatiecijfers van Noflik Wenje. De cliëntenraad van Heemstra State heeft het recht om de financiële gegevens van de 3 laatste jaren op te vragen maar mag die waarschijnlijk niet delen met derden.

Kan het uit met 10 bewoners?

We bestrijden niet dat een woonvorm met 10 bewoners voor Patyna niet uit kan. Wellicht is het voor Patyna noodzakelijk om binnen hun bedrijfsmodel te werken met eenheden van minimaal 24-30 plekken. Dat is echter vanuit bedrijfsbelang van Patyna gedacht, niet vanuit het zorgbelang van de Trynwâlden. Niet vanuit het zorgbelang van de 10 huidige bewoners. De bewoners draaien nu op voor het prijskaartje dat door een ‘rekenfout’ is ontstaan. We missen vanuit Patyna het meedenken vanuit Trynwâldster belang. We vinden de combinatie “openlijk communiceren van een sluitingsdatum en tegelijkertijd aangeven een overnamekandidaat te zoeken” zeer ongelukkig. Het ter overname aanbieden van een woonvorm wordt zeer bemoeilijkt als openlijk een sluitingsdatum wordt gecommuniceerd. Door de onrust die het noemen van zo’n datum teweegbrengt ontstaat een reëel risico dat de woonvorm al ruim vóór de sluitingsdatum leegloopt. Wat is er dan nog ‘over te dragen’? De kwaliteit van bestaande zorgrelaties tussen bewoners, personeel, vrijwilligers en naasten komt nu erg onder druk te staan. Niet de gewenst overname staat nu centraal maar het besluit tot sluiten.

Financiering van zorg

Bij het financieren van de zorg aan mensen met dementie wordt uitgegaan van de benodigde zorg die in een indicatiestelling wordt vastgelegd. Als dat zorg in een 24-uursvoorziening is kan iemand met dementie “Zorg in Natura’ (ZIN) ontvangen of kan door de cliënt (of zijn/haar vertegenwoordiger) zorg worden ingekocht met een persoonsgebonden budget (PGB).

Zorg in natura (ZIN)
ZIN wordt veelal verstrekt door grote zorgorganisaties. Bij het bieden van ZIN ontvangt de zorgorganisatie van het zorgkantoor per cliënt een bedrag op basis van de zorgindicatie. In deze indicatie staat beschreven op welke zorg de cliënt recht heeft. De zorgorganisatie moet de cliënt deze zorg bieden binnen de kaders van de Wet Langdurige Zorg (WLZ). Via het CAK betalen cliënten dan nog een eigen bijdrage op basis van hun financiële situatie. Grote zorginstellingen als Patyna bieden zorg in natura (ZIN).

Persoonsgebonden Budget (PGB)
Bij pgb-gefinancierde zorg geeft het zorgkantoor, op basis van de zorgindicatie, de cliënt (of zijn vertegenwoordiger) een bedrag om zelf zorg in te kopen. Het verschafte budget is puur bedoeld voor het inkopen van zorg zoals in de indicatie beschreven. De cliënt huurt dan woonruimte van een zorgorganisatie en betaalt zelf voor voeding & bewassing (de kosten die niet tot zorg worden gerekend). De zorg binnen bijvoorbeeld De Herbergier en Thomashuizen, kleinschalige woonvormen die ook onder de WLZ vallen, wordt zo gefinancierd. Een bewoner betaalt dan bijvoorbeeld Euro 400 voor zijn kamer en nog eens zo’n bedrag voor voeding en bewassing (al dan niet vanuit een uitkering). Er zijn PGB-gefinancierde woonzorgvormen met 8 tot 16 bewoners. De kosten die niet vanuit het PGB worden vergoed kunnen, afhankelijk van wat er wordt geboden, sterk uiteenlopen. Daar waar kamers in grootte verschillen betaalt de één dan meer huur dan de ander. Er is hier geen sprake van een eigen bijdrage via het CAK.

Geschiedenis Noflik Wenje door financiële bril

Omdat we niet over de exacte cijfers beschikken beschrijven we hier wat er in de afgelopen 5 jaar is gebeurd. Dit door de bril van familieleden van Noflik Wenje bewoners. Noflik Wenje is 5 jaar geleden door Tellens opgezet. In de eerste jaren leverde Noflik Wenje een forse financiële bijdrage aan Heemstra State, waar Noflik Wenje in was ‘ingebed’. Noflik Wenje maakte gebruik van diensten die vanuit Heemstra State werden geboden. De financiële bijdrage die Noflik Wenje aan Heemstra State leverde was zo groot dat op basis van die cijfers voor een 2e Noflik Wenje werd gepleit. Familieleden die binnen een familieparticipatieproject nauw met het zorgteam samenwerkten constateerden in 2016 dat het zorgteam onvoldoende middelen kreeg om goede zorg te bieden. Ook was niet goed ingeschat hoe dementie, en de zorgbehoefte van mensen met dementie, zich ontwikkelt. Ook in 2015 waren de indicaties voor plaatsing in een woonvorm al flink verscherpt en was er bij bewoners sprake van ernstige problematiek. Familieleden van 4 bewoners gingen begin 2017, na langdurig gekissebis met het locatiemanagement, met hun klachten naar de inspectie gezondheidszorg. Mede door de inspectie gedwongen werd daarna door Patyna fors ingezet op kwaliteitsverbetering. Er kwam een nachtdienst, er kwam een in dementie gespecialiseerde verpleegkundige in dienst, de zorg werd geprofessionaliseerd, er kwamen woonzorgmedewerkers, personeel kreeg scholing. Begin 2018 werd de zorg waar de bewoners op basis van hun indicatie recht op hadden voor het eerst geleverd. De kosten stegen hierdoor aanzienlijk. Meer personeel en nachtdiensten vormden een forse kostenpost. Door de afbouw van Heemstra State was er daarnaast steeds minder sprake van een “in Heemstra State ingebed Noflik Wenje”. Patyna deelde in 2017 mee dat het financieel zo niet uit kon. De familiegroep vroeg Patyna een oplossing voor te bereiden waarbinnen Noflik Wenje in zijn geheel kon worden overgenomen: bewoners + personeel + de bekende rituelen die voor de bewoners zo belangrijk zijn. Dit om schadelijke individuele overplaatsingen te voorkomen.

Haalbaarheid van Noflik Wenje

Eind 2016 werd om een haalbaarheidsonderzoek naar de mogelijkheden van een 2e Noflik Wenje gevraagd. In 2019 is door Patyna haalbaarheidsonderzoek naar nieuwbouw voor 24-30 bedden gedaan. In september 2019 deelt Patyna de uitslag van het haalbaarheidsonderzoek mee: niet haalbaar, voor Patyna te risicovol. Patyna doet, vanzelfsprekend, onderzoek vanuit het eigen bedrijfsbelang. Dit was geen onderzoek op basis van het Trynwâldster belang. Een onderzoek dat uitgaat van Trynwâldster belang gaat uit van een andere onderzoeksvraag en is niet bij voorbaat gekoppeld aan uitvoering door één instelling. Wij pleiten voor een onderzoek naar de haalbaarheid van een kleinschalige voorziening voor ongeveer 16 bewoners. In zo’n voorziening zou ook terminale zorg, postoperatieve zorg en tijdelijke zorg ‘omdat het thuis niet meer gaat’ geboden kunnen worden. Omdat ook het aantal vitale ouderen verdubbelt denken wij dat er in de komende 30 jaar veel vitale ouderen als vrijwilliger kunnen worden ingezet. Dat vraagt om een concept waarbinnen vrijwilligers een belangrijke plek innemen. Dat vraag een professionele organisatie van het vrijwilligerswerk. Bijvoorbeeld zoals bij het hospice in Leeuwarden. Het verwachtte zeer grote tekort aan professioneel zorgpersoneel vraagt om meer vrijwilligers en/of om veel goedkope arbeidskrachten uit andere landen. Als Trynwâldsjers duidelijk maken dat Noflik Wenje moet blijven kan de haalbaarheid van zo’n zorgmodel worden uitgezocht. Er is nog een jaar de tijd. Er moet een concept worden ontwikkeld dat financieel uit kan. Bij zo’n concept moet een zorgondernemer worden gezocht die daar handen en voeten aan wil geven. Alleen met een haalbaar concept in handen is het zoeken naar een overnamekandidaat serieus te nemen. We hebben het concept dat Patyna overnamekandidaten biedt nog niet gezien. Wij vinden het een verantwoordelijkheid van Patyna om aan het uitwerken van zo’n concept actief bij te dragen. Sluiten nee! Ter overname aanbieden ja!

Hoe verder?

De Trynwâlden hebben inmiddels veel ervaring met mooie zorgprojecten die financieel niet uit kunnen. Ook Noflik Wenje past in dat rijtje. Wij willen haalbaarheidsonderzoek vanuit Trynwâldster belang. Met onze handtekeningenactie hopen we aan te tonen dat de Trynwâlden een voorziening als Noflik Wenje wil behouden. Als dat lukt kunnen verdere stappen worden gezet. ‘Ter overname aanbieden’ vraagt om koopmanschap en om het op aantrekkelijk wijze aanbieden van de koopwaar. Nu werd overname ons voorgehouden als ‘doekje voor het bloeden’. Na een onhaalbaarheidsonderzoek en 2 maanden zoeken geeft Patyna de hoop op overname op. Wij nog niet.